位移协调元的最小势能原理 ================================================================================ 根据式\ :math:numref:`eq:Pi_1`\ ,弹性体最小势能原理的泛函可以表示为 .. math:: \begin{equation} \Pi = \iiint\limits_V {\left[ {A\left( {{\varepsilon _{ij}}} \right){\text{ - }}{f_i}{u_i}} \right]{\text{d}}V} - \iint\limits_{{S_p}} {{{\bar p}_i}{u_i}{\text{d}}S} \end{equation} 其中应变和位移满足几何方程,位移边界条件为变分约束条件,物理方程为非变分约束条件。 首先对求解域进行离散,把求解域\ :math:`V`\ 分割为\ :math:`N`\ 个有限单元,其中\ :math:`m`\ 号有限单元子域为\ :math:`{{V^{\left( m \right)}}}`\ ,外表面为\ :math:`{{S^{\left( m \right)}}}`\ 。设在相邻有限元之间的交界面上位移函数\ :math:`u_{i}` 是连续的,这种有限元称为位移协调元。位移协调元要求单元位移函数满足下列条件: (1)在每个单元中是连续的和单值的; (2)在单元的交界面上是协调的,即\ :math:`u_{i}^{(m)}=u_{i}^{\left(m^{\prime}\right)} \quad\left(\text { 在 } S^{\left(m m^{\prime}\right)} \text { 上 }\right)`\ ; (3)所有含有 :math:`S_{u}` 的单元,都要满足位移边界条件\ :math:`u_{i}=\bar{u}_{i} \quad\left(\text { 在 } S_{u} \text { 上 }\right)` 如果位移函数的选择满足以上三个条件,则基于位移协调元的最小势能原理的泛函可以改写成: .. math:: \begin{equation} {\Pi ^*} = \sum\limits_{m = 1}^N {\left\{ {\iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\left[ {{A^{\left( m \right)}}\left( {{\varepsilon _{ij}}} \right) - {f_i}u_i^{\left( m \right)}} \right]{\text{d}}V} - \iint\limits_{S_p^{\left( m \right)}} {{{\bar p}_i}u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S}} \right\}} \label{eq:Pi*_1} \end{equation} :label: eq:Pi*_1 对上式求一阶变分, 得 .. math:: \begin{equation} \delta {\Pi ^*} = \sum\limits_{m = 1}^N {\left\{ {\iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\left[ {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)} - {f_i}\delta u_i^{\left( m \right)}} \right]{\text{d}}V} - \iint\limits_{S_p^{\left( m \right)}} {{{\bar p}_i}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S}} \right\}} \label{eq:delta_Pi*_1} \end{equation} :label: eq:delta_Pi*_1 对于第\ :math:`m`\ 个单元有 .. math:: \begin{equation} \frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)} = \frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_{i,j}^{\left( m \right)} \end{equation} .. math:: \begin{equation} {\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_i^{\left( m \right)}} \right)_{,j}} = \frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_{i,j}^{\left( m \right)} + {\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)_{,j}}\delta u_i^{\left( m \right)} \end{equation} 第\ :math:`m`\ 个单元上应用高斯散度定理得 .. math:: \begin{equation} \iiint\limits_V {{{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_i^{\left( m \right)}} \right)}_{,j}}{\text{d}}V} = \iint\limits_{{S^{\left( m \right)}}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S} \end{equation} 因此式\ :math:numref:`eq:delta_Pi*_1`\ 右边第一项 .. math:: \begin{equation} \begin{array}{*{20}{l}} {\iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}{\text{d}}V}}&{ = \iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_{i,j}^{\left( m \right)}{\text{d}}V}} \\ {\text{ }}&{ = \iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\left[ {{{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}\delta u_i^{\left( m \right)}} \right)}_{,j}} - {{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)}_{,j}}\delta u_i^{\left( m \right)}} \right]{\text{d}}V}} \\ {\text{ }}&{ = \iint\limits_{{S^{\left( m \right)}}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S} - \iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {{{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)}_{,j}}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}V}} \\ {\text{ }}&{ = \iint\limits_{S_p^{\left( m \right)}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S} + \iint\limits_{{S^{\left( {m{m^\prime }} \right)}}} {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S} - \iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {{{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)}_{,j}}\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}V}} \end{array} \end{equation} 其中,\ :math:`{{S^{\left( m \right)}}}`\ 由三部分组成 .. math:: \begin{equation} {S^{(m)}} = S_p^{(m)} + S_u^{(m)} + {S^{\left( {m{m^\prime }} \right)}} \end{equation} :math:`{S^{\left( {m{m^\prime }} \right)}}`\ 是相邻有限单元 :math:`m` 与 :math:`m^{\prime}` 之间的交界面。根据位移协调的条件,在单元交界面\ :math:`{S^{\left( {m{m^\prime }} \right)}}` 上有 .. math:: \begin{equation} u_i^{\left( m \right)} = u_i^{\left( {{m^\prime }} \right)} = u_i^{\left( {m{m^\prime }} \right)} \quad\left(\text { 在 } S^{\left(m m^{\prime}\right)} \text { 上 }\right) \end{equation} 或 .. math:: \begin{equation} \delta u_i^{\left( m \right)} = \delta u_i^{\left( {{m^\prime }} \right)} = \delta u_i^{\left( {m{m^\prime }} \right)} \quad\left(\text { 在 } S^{\left(m m^{\prime}\right)} \text { 上 }\right) \end{equation} 因此,式\ :math:numref:`eq:delta_Pi*_1`\ 可写成 .. math:: \begin{equation} \begin{array}{*{20}{l}} {\delta {\Pi ^*}}&{ = \sum\limits_{m = 1}^N {\left\{ { - \iiint\limits_{{V^{\left( m \right)}}} {\left[ {{{\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)}_{,j}} + {f_i}} \right]\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}V} + \iint\limits_{S_p^{\left( m \right)}} {\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)} - {{\bar p}_i}} \right)\delta u_i^{\left( m \right)}{\text{d}}S}} \right\}} } \\ {\text{ }}&{ + \sum\limits_{\left( {m{m^\prime }} \right)} {\iint\limits_{{S^{\left( {m{m^\prime }} \right)}}} {\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)} + \frac{{\partial {A^{\left( {{m^\prime }} \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( {{m^\prime }} \right)}}}n_j^{\left( {{m^\prime }} \right)}} \right)\delta u_i^{\left( {m{m^\prime }} \right)}{\text{d}}S}} } \end{array} \end{equation} 由于 :math:`\delta u_{i}^{(m)}` 在 :math:`{{V^{\left( m \right)}}}` 中和在 :math:`S_p^{\left( m \right)}` 上,\ :math:`\delta u_{i}^{\left(m m^{\prime}\right)}` 在相邻有限元之间的交界面上,都是独立的变量,所以 :math:`\delta \Pi^{*}=0` 给出了下列关系 .. math:: \begin{equation} {\left( {\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}} \right)_{,j}} + {f_i} = 0 \quad \left( \text { 在 } V^{\left( m \right)} \text { 内 } \right) \end{equation} .. math:: \begin{equation} \frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)} - {{\bar p}_i} = 0 \quad \left( \text { 在 } S_p^{\left( m \right)} \text { 上 } \right) \end{equation} .. math:: \begin{equation} \frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}}n_j^{\left( m \right)} + \frac{{\partial {A^{\left( {{m^\prime }} \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( {{m^\prime }} \right)}}}n_j^{\left( {{m^\prime }} \right)} = 0 \quad \left( \text { 在 } S^{\left(m m^{\prime}\right)} \text { 上 } \right) \end{equation} 应用物理方程\ :math:`\frac{{\partial {A^{\left( m \right)}}}}{{\partial \varepsilon _{ij}^{\left( m \right)}}} = \sigma _{ij}^{\left( m \right)}`\ ,可得 .. math:: \begin{equation} \sigma _{ij,j}^{\left( m \right)} + {f_i} = 0 \quad \left( \text { 在 } V^{\left( m \right)} \text { 内 } \right) \label{eq:equilibrium_element_1} \end{equation} :label: eq:equilibrium_element_1 .. math:: \begin{equation} \sigma _{ij}^{\left( m \right)} n_j - {{\bar p}_i} = 0 \quad \left( \text { 在 } S_p^{\left( m \right)} \text { 上 } \right) \label{eq:sp_element_1} \end{equation} :label: eq:sp_element_1 .. math:: \begin{equation} \sigma _{ij}^{\left( m \right)}n_j^{\left( m \right)} + \sigma _{ij}^{\left( m^{\prime} \right)}n_j^{\left( {{m^\prime }} \right)} = 0 \quad \left( \text { 在 } S^{\left(m m^{\prime}\right)} \text { 上 } \right) \label{eq:stress_continuity_1} \end{equation} :label: eq:stress_continuity_1 这就是位移协调元的最小势能原理,以上各式表明,\ :math:`\Pi^{*}` 取极值等效于弹性体各单元的平衡方程(式\ :math:numref:`eq:equilibrium_element_1`\ )和单元边界上的力边界条件(式\ :math:numref:`eq:sp_element_1`\ ),而且给出了相邻单元交界面上应力矢量的连续条件(式\ :math:numref:`eq:stress_continuity_1`\ )。值得指出的是,“在相邻单元的交界面上应力矢量是连续的”这一结论,它的前提是假定所选择的单元位移函数,不仅在单元交界面上是协调的,而且要使它满足有限元平衡方程(式\ :math:numref:`eq:equilibrium_element_1`\ )和外力已知边界条件(式\ :math:numref:`eq:sp_element_1`\ ),也就是有限元平衡方程和外力已知边界条件不致遭到破坏。